De meeste fotografen verdelen zichzelf in twee kampen.

Het ene zweert bij natuurlijk licht. Het andere bij studio-setups.

Ik zit ertussen, maar dichter bij kamp twee. Ik neem bijna altijd een flits mee. Ook buiten. Vooral buiten.

Natuurlijk licht is alleen mooi als het meewerkt

Het gouden uur is geweldig. Een groot noorderraam is een geschenk.

Maar een shoot duurt langer dan een gouden uur. En een noorderraam heb je niet op elke locatie.

Op het moment dat het licht niet doet wat het moet doen, heb je twee opties.

Wachten tot het beter wordt. Of het zelf maken.

Ik maak het zelf.

Wat een off-camera flash je geeft buiten

Niet minder natuurlijk, maar meer controle.

Richting. De zon zit waar hij zit. Met een flits op een stand kies je zelf waar het hoofdlicht vandaan komt. Zijlicht dat een gezicht vorm geeft, op een moment dat de zon boven staat.

Verhouding met de achtergrond. Onderbelichten van de lucht, gewoon belichten van het gezicht. Dan krijg je die dramatische hemel achter een rustig portret zonder dat iemand tegenlicht in de ogen heeft.

Consistentie. Wolk schuift voorbij, licht verandert twee stops. Met natuurlijk licht moet ik elke opname herbelichten. Met een flits blijft de belichting staan en werkt het daglicht als sfeer eromheen.

Vorm op de huid. Een softbox of paraplu op een stand geeft je dezelfde zachtheid als een groot raam, maar dan precies waar jij hem wil.

Wat mensen denken dat flits doet

"Het wordt plat en koud."

Dat is wat een opbouw-flits op de camera doet. Recht naar voren, één felle bron, geen modifier.

Een flits van de camera af, door een softbox, met een verhouding tegen het omgevingslicht, doet het tegenovergestelde. Je ziet hem niet. Je ziet alleen licht dat precies zit waar je wil.

Klanten zeggen na afloop bijna nooit "mooi geflitst". Ze zeggen "wat een licht was daar". Dat is het doel.

Hoe mijn buiten-setup eruit ziet

Meestal simpel.

Eén flits op een stand, twee tot drie meter van het onderwerp, net buiten kader.
Softbox of paraplu als modifier. Niet te klein — anders wordt het licht alsnog hard.
HSS (high speed sync) zodat ik wide open kan blijven op f/1.2 terwijl de flits meedoet.
Trigger op de camera, handmatig vermogen zodat ik weet wat er gebeurt.

Meer heb ik bijna nooit nodig.

Voor een portret op een winderige dag neem ik een assistent of een zwaar statief om de stand stabiel te houden. Voor een groep pak ik twee flitsen om een bredere verdeling te krijgen.

Wanneer ik zonder flits werk

Niet nooit.

Binnen bij een groot raam waar het licht al doet wat ik wil.
Reportage en street waar een flits de dynamiek breekt.
Familieshoots in het laatste uur waar het gouden licht de hoofdrol is en ik alleen wil vastleggen wat er al is.

Dan blijft de flits in de tas. Niet omdat ik hem niet wil, maar omdat hij hier niets toevoegt.

Waarom dit niet "studio-fotografie buiten" is

Er is een verschil tussen een flits gebruiken en een studio nabouwen.

Een studio zet het omgevingslicht op nul en bouwt alles opnieuw. Dat levert technisch perfecte, emotioneel platte beelden op.

Ik doe het omgekeerde. Ik gebruik het omgevingslicht als sfeer en voeg flits toe alleen waar het klopt. De achtergrond houdt de kleur van de middag. Het gezicht krijgt de vorm van een bron die ik zelf heb gezet.

Je ziet daglicht. Je voelt daglicht. Maar het gezicht is altijd goed uitgelicht.

Wat dit betekent voor jouw shoot

Je hoeft geen "perfect lichtmoment" te plannen.

Als het op het afgesproken uur bewolkt is, gaat de shoot door. Als de zon recht boven staat om twaalf uur, gaat de shoot door. Als we halverwege in de schaduw moeten, gaat de shoot door.

Ik kies het licht in plaats van erop te wachten.

Tot slot

Flits is geen vervanging voor het moment. Het is een manier om het moment te vangen op meer uren van de dag dan de natuur je gunt.

Wachten op het juiste licht is romantisch. Het maken ervan is werk.

Plan een shoot →

Zie ook: Wat een 85mm f/1.2 doet wat een smartphone niet kan en Waarom een goede portret-shoot in rust begint. Of bekijk de fotografie-aanpak.